نفوذ حاصل حرکت خود به خودی ذرات در جامد، مایع و گاز در سه جهت می باشد.

هنگامی که غلظت ذرات یکنواخت است و حرکت به صورت isotropic باشد جریان ذرات در هر جهت برابر با جریان در جهت مخالف است،

 

پدیده نفوذ

بنابراین به طور کل جریان صفر داریم. پس می توان گفت نفوذ مثبت از ناحیه ای که تراکم بالایی دارد به ناحیه ای که تراکم پایینی دارد رخ می دهد.

در ساخت نیمه هادی ها نفوذ عمدتا به فرآیند وارد کردن اتم ها با استفاده از حرارت در نیمه هادی، به منظور تغییر هدایت الکتریکی آن اطلاق می شود.

 

نفوذ، وابسته به ماده ای که در آن قرار دارد به سه دسته تقسیم می شود:

1- به عنوان مثال هنگامی که یک ماده بودار در فضا پراکنده می شود، اتم ها یا مولکول های ماده بودار به طور خود به خود از اطراف ناحیه با تراکم بالا به سایر نقاط فضا مهاجرت می کنند.

در این حالت به دلیل اینکه انتشار در محیط گازی است به آن gase-state diffusion می گویند.

2- زمانی که یک قطره جوهر یا ماده رنگی درون آب انداخته می شود، مولکول های ماده رنگی از ناحیه پررنگ، جایی که تراکم بالا است به تمام قسمت های مایع پخش می شوند، به طوری که مایع به صورت یکنواخت درآید.

در این حالت چون محیط پخش مایع است به آن liquid-state diffusion می گویند.

شکل زیر مراحل نفوذ جوهر در آب را نشان می دهد:
پدیده نفوذ
3- حالت دیگر، نفوذ اتم های ناخالصی در درون سیلیکان، که در اینجا محیط نفوذ جامد می باشد و به این حالت solid-state diffusion می گویند.

شکل زیر جهت حرکت اتم ها را در ماده جامد نشان می دهد که بعد از مدتی تمام اتم ها به صورت یکنواخت در جامد پخش می شوند:
پدیده نفوذ
به طور کلی دو شرط برای اینکه پدیده نفوذ اتفاق بیفتد لازم است:

1-یکی از مواد در تراکم بالاتری نسبت به ماده دیگر باشد.

2-در سیستم انرژی کافی وجود داشته باشد.